Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Nedir?

Fıtıklaşmış bir disk, omurganızı oluşturan kemikler (omurlar) arasında oturan lastik yastıklardan (disklerden) biriyle ilgili bir sorunu ifade eder.

Bir omurilik diski, daha sert, kauçuksu bir dış halka içine yerleştirilmiş yumuşak, jöle benzeri bir merkeze (çekirdeğe) sahiptir. Bazen kaymış disk veya yırtılmış disk olarak adlandırılan, çekirdeğin bir kısmı halkadaki bir yırtık yoluyla dışarı çıktığında fıtıklaşmış bir disk oluşur.

Omurganın herhangi bir yerinde oluşabilen fıtıklaşmış bir disk, yakındaki bir sinire baskı uygulayabilir. Fıtıklaşmış diskin nerede olduğuna bağlı olarak, bir kol veya bacakta ağrı, uyuşukluk veya güçsüzlük ile sonuçlanabilir.

Birçok insanın fıtıklaşmış bir diskten kaynaklanan hiçbir semptomu yoktur. Ameliyat genellikle sorunu gidermek için gerekli değilse de, ağrıların ilaçla kontrol altına almakta zorlanıldığı veya kol veya bacaklarda güç kaybının çok yoğun olduğu durumlarda ameliyat şikayetlerin giderilmesindeki temel tedavi alternatifi halini alır.

 

Lomber Disk Hernisi'nin (Bel Fıtığı) Belirtileri

Fıtıklaşmış diskler genellikle sırtın alt kısmında ortaya çıksa da, boyun bölgesinde de sıklıkla karşılaşılır. Hastanın semptomları fıtıklaşmış diskin nerede bulunduğuna ve sinire baskı yapıp yapmadığına bağlı olarak değişiklik gösterir. Semptomlar genellikle vücudun bir yanında yoğunlaşır.

  • Kol veya bacak ağrısı. Fıtıklaşmış diskiniz belinizin alt kısmındaysa, genellikle en çok ağrıyı kalçalarınızda, uyluklarınızda ve baldırlarınızda hissedersiniz. Ek olarak ayağın bir kısmında da ağrı olabilir. Fıtıklaşmış diskiniz boynunuzdaysa, en fazla ağrıyı genellikle omuz ve kolunuzda hissedersiniz. Öksürdüğünüzde, hapşırdığınızda veya belirli pozisyonlarda hareket ettiğinizde bu ağrı kolunuza veya bacağınıza vurabilir. Ağrı hastalar tarafından genellikle keskin veya yanıcı olarak tanımlanır.
  • Uyuşma veya karıncalanma. Fıtıklaşmış bir diski olan kişilerde, genellikle etkilenen sinirlerin hizmet ettiği vücut kısmında yayılan uyuşukluk veya karıncalanma olur.
  • Zayıflık. Etkilenen sinirlerin bağlı olduğu kaslar zayıflama eğilimindedir. Bu, tökezlemenize veya eşyaları kaldırma veya tutma yeteneğinizi etkilemenize neden olabilir.

Bazı vakalarda fıtıklaşmış diskler hiç bir semptoma neden olmayabilir. Bu hastalarda genellikle cerrahi tedavi düşünülmez.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Boyun veya sırt ağrınız kolunuzdan veya bacağınızdan aşağı iniyorsa veya aynı zamanda uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük varsa bir beyin-omurga cerrahından randevu almanız önerilir.


Lomber Disk Hernisi'nin Nedenleri

Disk herniasyonu, çoğunlukla disk dejenerasyonu adı verilen kademeli, yaşlanmaya bağlı aşınma ve yıpranmanın sonucudur. Yaşlandıkça, diskleriniz daha az esnek hale gelir ve küçük bir gerilme veya bükülme ile bile yırtılmaya veya yırtılmaya daha yatkın hale gelir.

Çoğu hastada fıtıklaşmış disklerinin nedenini tam olarak belirlenemez. Bazen ağır nesneleri kaldırmak için bacak ve uyluk kaslarınız yerine sırt kaslarınızı kullanmak, kaldırma sırasında bükülme ve dönme gibi disk fıtığına neden olabilir. Nadiren düşme veya sırta alınan darbe gibi travmatik bir olay disk herniasyonuna neden olabilmektedir.


Risk faktörleri

Fıtıklaşmış disk riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Kilo. Aşırı vücut ağırlığı, belinizdeki diskler üzerinde ekstra strese neden olur.
  • Mesleki Faktörler. Fiziksel olarak zorlu işleri olan kişilerde sırt problemlerinin görülme riski daha yüksektir. Tekrarlayan kaldırma, çekme, itme, yana doğru bükme ve bükme de disk fıtığı riskinizi artırabilir.
  • Genetik Faktörler. Bazı insanlar fıtıklaşmış bir disk geliştirmeye kalıtsal olarak daha yatkındır.
  • Sigara Kullanımı. Sigara kullanmanın diske oksijen teminini azalttığı ve diskin daha hızlı dejenere olmasına neden olduğu düşünülmektedir.

Komplikasyonlar

Omuriliğiniz, belinizin hemen üstünde sonlanır. Omurilik kanalı boyunca devam eden, bir atın kuyruğuna (cauda equina) benzeyen bir grup uzun sinir kökü bulunmaktadır.

Disk herniasyonu nadiren, kauda ekinanın tüm sinirleri dahil olmak üzere tüm spinal kanalı sıkıştırabilir. Bu nadir durum, kalıcı zayıflık veya felçten kaçınmak için acil cerrahi müdahale gerekebilir.

Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi yardım almanız önerilir:

  • Kötüleşen semptomlar. Ağrı, uyuşukluk veya güçsüzlük, günlük aktivitelerinizi engelleyebilecek noktaya kadar artabilir.
  • Mesane veya bağırsak disfonksiyonu. Kauda ekina sendromu idrar kaçırmaya veya dolu mesane ile bile idrar yapma zorluğuna neden olabilir.
  • Saddle Blok (Saddle anestezisi). Uylukların iç kısımları, bacakların arkası ve rektumun etrafındaki alanı etkileyen ilerleyici duyu kaybı durumu.

Lomber Disk Hernisinin Önlenmesi

Fıtıklaşmış bir diski önlemeye yardımcı olmak için aşağıdakileri yapın:

  • Egzersiz yapmak. Gövde kaslarının güçlendirilmesi, omurgayı stabilize eder ve destekler.
  • Sağlıklı postür. Sağlıklı bir duruş, omurganız ve diskleriniz üzerindeki baskıyı azaltır. Özellikle uzun süre otururken sırtınızı düz ve hizalı tutun.
  • Ağılık kaldırma. Ağır nesneleri düzgün bir şekilde kaldırın, işin çoğunu bacaklarınızı - sırtınızı değil - yapın.
  • Sağlıklı vücut ağırlığı. Aşırı kilo, omurga ve diskler üzerinde daha fazla baskı oluşturarak onları fıtıklaşmaya daha duyarlı hale getirir.
  • Sigarayı bırakmak. Herhangi bir tütün ürünü kullanmaktan kaçının.

Teşhis

Fizik muayene sırasında doktorunuz sırtınızda hassasiyet olup olmadığını kontrol edecektir. Ağrınızın nedenini belirlemeye yardımcı olması için düz yatmanız ve bacaklarınızı çeşitli pozisyonlara getirmeniz istenebilir.

Doktorunuz ayrıca şunları kontrol etmek için nörolojik bir muayene yapabilir:

  • Refleksler
  • Kas gücü
  • Yürüme yeteneği
  • Hafif dokunuşlar, iğne batmaları veya titreşimi hissetme yeteneği

Fıtıklaşmış disk vakalarının çoğunda, teşhis için gerekli olan tek şey fizik muayene ve tıbbi öyküdür. Doktorunuz başka bir durumdan şüpheleniyorsa veya hangi sinirlerin etkilendiğini görmesi gerekiyorsa, aşağıdaki testlerden bir veya daha fazlasını isteyebilir.

Görüntüleme testleri

  • Röntgen. Düz X-ışınları fıtıklaşmış diskleri tespit etmez, ancak enfeksiyon, tümör, omurga hizalama sorunları veya kırık kemik gibi diğer sırt ağrısı nedenlerini ekarte edebilir.
  • Bilgisayarlı Tomografi. Bir BT tarayıcısı, farklı yönlerden bir dizi X-ışını alır ve daha sonra bunları birleştirerek omurganızın ve etrafındaki yapıların kesit görüntülerini oluşturur.
  • Manyetik Rezonans (MR). Vücudunuzun iç yapılarının görüntülerini oluşturmak için radyo dalgaları ve güçlü bir manyetik alan kullanılır. Bu test, fıtıklaşmış diskin yerini doğrulamak ve hangi sinirlerin etkilendiğini görmek için kullanılabilir.
  • Miyelogram. X-ışınları çekilmeden önce omurilik sıvısına bir boya enjekte edilir. Bu test, birden fazla fıtıklaşmış disk veya diğer koşullar nedeniyle omuriliğiniz veya sinirleriniz üzerindeki baskıyı gösterebilir.

Sinir Testleri

Elektromiyogramlar ve sinir iletim çalışmaları, elektriksel uyarıların sinir dokusu boyunca ne kadar iyi hareket ettiğini ölçer. Bu, sinir hasarının yerini belirlemeye yardımcı olabilir.

  • Sinir iletim çalışması. Bu test, cildinize yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla elektriksel sinir uyarılarını ve kaslarınızdaki ve sinirlerinizdeki işleyişi ölçer. Çalışma, sinirden küçük bir akım geçtiğinde sinir sinyallerinizdeki elektriksel uyarıları ölçer.
  • Elektromiyografi (EMG). Bir EMG sırasında doktorunuz cildinizden çeşitli kaslara bir iğne elektrotu sokar. Test, kasıldığında ve dinlenirken kaslarınızın elektriksel aktivitesini değerlendirir.

Tedavi

Konservatif tedavi – esas olarak ağrıya neden olan hareketlerden kaçınmak için aktiviteleri değiştirmek ve ağrı kesici ilaç almak – çoğu insanda semptomları birkaç gün veya hafta içinde hafifletir.

İlaçlar

  • Reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçlar. Ağrınız hafif ila orta şiddetteyse, doktorunuz asetaminofen (Tylenol, diğerleri) ibuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) veya naproksen sodyum (Aleve) gibi reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçları önerebilir.
  • Kortizon enjeksiyonları. Ağrınız ağızdan alınan ilaçlarla düzelmezse, doktorunuz omurilik sinirlerinin etrafındaki alana enjekte edilebilecek bir kortikosteroid önerebilir. Spinal görüntüleme iğneyi yönlendirmeye yardımcı olabilir.
  • Kas gevşeticiler. Kas spazmlarınız varsa bunlar size reçete edilebilir. Sedasyon ve baş dönmesi sık görülen yan etkilerdir.
  • Opioidler. Opioidlerin yan etkileri ve bağımlılık potansiyeli nedeniyle, birçok doktor onları disk herniasyonu için reçete etmekte tereddüt ediyor. Diğer ilaçlar ağrınızı hafifletmiyorsa, doktorunuz kodein veya oksikodon-asetaminofen kombinasyonu (Percocet, Roxicet) gibi kısa süreli opioid kullanımını düşünebilir. Sedasyon, bulantı, konfüzyon ve kabızlık bu ilaçların olası yan etkileridir.

Ameliyat

Fıtıklaşmış diske bağlı semptomların ilerlemesi, ağrıların ilaçla kontrol altına alınamaması veya hastanın artan ilaç dozlarını tölare edememesi durumunda ameliyat tek tedavi seçeneği halini alabilir. Doktorunuz, konservatif tedaviler altı hafta sonra semptomlarınızı iyileştirmezse, özellikle de aşağıdakilere sahip olmaya devam ederseniz, ameliyat önerebilir:

  • Ağrılarda artış veya ilaçla kontrol altına almakta zorlanılması
  • Uyuşukluk veya zayıflık
  • Ayakta durma veya yürüme zorluğu
  • Mesane veya bağırsak kontrolünün kaybı

Neredeyse tüm durumlarda, cerrahlar diskin sadece çıkıntılı kısmını çıkartır. Nadiren, tüm diskin çıkarılması gerekebilmektedir. Bu durumlarda, omurların bir kemik grefti ile kaynaştırılması gerekebilir.

Aylar süren kemik füzyonu sürecine izin vermek için, omurga stabilitesini sağlamak için omurgaya metal donanım yerleştirilir. Nadiren cerrahınız yapay bir disk implantasyonunu önerebilir.


Yaşam tarzı değişiklikleri ve evde ilaç kullanımı

Doktorunuzun önerdiği ağrı kesici ilaçları almanın yanı sıra şunları deneyebilirsiniz:

  • Isı veya soğuk uygulama. Başlangıçta, ağrı ve iltihabı hafifletmek için soğuk paketler kullanılabilir. Birkaç gün sonra, rahatlama ve rahatlık sağlamak için hafif ısıya geçebilirsiniz.
  • Çok fazla yatak istirahatinden kaçınmak. Yatakta kalmak, sert eklemlere ve zayıf kaslara yol açabilir - bu da iyileşmenizi zorlaştırabilir. Bunun yerine 30 dakika rahat bir pozisyonda dinlenin ve ardından kısa bir yürüyüşe çıkın veya biraz çalışın. Ağrınızı kötüleştiren aktivitelerden kaçınmaya çalışın.
  • Yavaş yavaş aktiviteye devam etmek. Aktivitelerinize devam ederken ağrınızın size rehberlik etmesine izin verin. Özellikle öne eğilme ve kaldırma gibi hareketlerinizin yavaş ve kontrollü olduğundan emin olun.

Randevu Al

İyileşeceğim Beyin-Omurga Cerrahisi kliniğinde her ay yüzlerce hastamızın sağlığına kavuşmasına yardımcı oluyoruz. Sunduğumuz tedavi seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak ve tedavinizi planlamak için aşağıda yer alan Randevu Al butonunu kullanarak kliniğimizden randevu alabilirsiniz.

Randevu Al
Randevu Al