Epilepsi Cerrahisi

Epilepsi ameliyatı, beynin nöbetlerin meydana geldiği odağına müdahalede bulunulan bir prosedürdür.

Epilepsi tedavisinde cerrahi ilk seçenek olmamakla birlikte, nöbetlerin en az iki nöbet önleyici ilaçla kontrol altına alınamadığı durumlarda bir seçenek olarak değerlendirilir. Bununla birlikte epilepsi ameliyatı, nöbetlerin beynin her defasında aynı bölgesinde oluştuğu durumlarda daha etkilidir.

Durumunuzun epilepsi ameliyatı için uygun olup olmadığının tespiti ve uygun ameliyat yaklaşımının belirlenmesi için, ameliyat öncesinde bazı tetkikler gerçekleştirilir.

Epilepsi Cerrahisi

Epilepsi Ameliyatı Neden Yapılır?

Nöbetlerin ilaçlarla kontrol altına alınamadığı dirençli epilepsi veya ilaca dirençli epilepsi olarak adlandırılan durumlarda epilepsi cerrahisi bir seçenek olarak değerlendirilir. Epilepsi cerrahisinin amacı, ilaç kullanımı olsun veya olmasın, nöbetleri durdurmak veya şiddetini hafifletmektir.

Kontrol altına alınmayan epilepsi, aşağıdakiler başta olmak üzere pek çok komplikasyona yol açabilir:

  • Nöbet sırasında fiziksel yaralanmalar
  • Boğulma (nöbet banyo veya yüzme sırasında meydana gelirse)
  • Depresyon ve anksiyete
  • Çocuklarda gelişimsel gecikmeler
  • Kötüleşen hafıza veya diğer düşünme becerileri
  • Ani ölüm, epilepsinin nadir bir komplikasyonu

Epilepsi Cerrahisi Türleri

Epileptik nöbetler, belirli beyin hücrelerinin (nöronlar) anormal aktivitesinden kaynaklanır. Ameliyat tipi, nöbeti başlatan nöronların konumun ve hastanın yaşını gibi bazı faktörlere bağlıdır. Başlıca ameliyat türleri şunlardır:

  • Rezektif Cerrahi
    En yaygın epilepsi cerrahisi olan rezektif cerrahi, beynin küçük bir bölümünün çıkarılmasıdır. Cerrah, genellikle bir tümör, beyin hasarı veya malformasyon bölgesi olmak üzere, nöbetlerin meydana geldiği beyin bölgesindeki beyin dokularını keser. Rezektif cerrahi çoğunlukla, görsel hafızayı, dil anlama ve duyguları kontrol eden bir alan olan temporal loblardan birinde gerçekleştirilir.
  • Lazer interstisyel termal terapi (LITT)
    Beyin dokusunun küçük bir bölümünü saptamak ve yok etmek için lazer kullanan daha az invaziv bir ameliyattır. Cerrahın kullandığı lazeri yönlendirmek için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) kullanılır.
  • Derin beyin stimülasyonu
    Anormal, nöbet tetikleyen aktiviteyi bozan düzenli olarak zamanlanmış elektrik sinyallerini serbest bırakmak için beynin derinlerine kalıcı olarak yerleştirilen bir cihazın kullanılmasıdır. Bu prosedür ayrıca manyetik rezonans (MR) tarafından yönlendirilir. Elektrik sinyalini gönderen jeneratör hastanın göğüs bölgesine yerleştirilir.
  • Korpus Hallosotomi
    Beynin sağ ve sol hemisferlerindeki sinirleri birbirine bağlayan (korpus kallozum) adlı bölgenin bir kısmının tamamen veya kısmen çıkarılması ameliyatıdır. Bu genellikle beynin bir tarafından diğerine yayılan anormal beyin aktivitesi yaşayan çocuklarda kullanılır.
  • Hemisferektomi
    Beynin katlanmış gri maddesinin (serebral korteks) bir tarafının (yarım küre) çıkarılması işlemidir. Bu ameliyat genellikle, genellikle doğumda veya erken bebeklik döneminde mevcut olan bir durumun sonucu olarak, bir yarım küredeki birden fazla bölgeden kaynaklanan nöbetler yaşayan çocuklar için ayrılmıştır.
  • Fonksiyonel hemisferektomi
    Esas olarak çocuklarda kullanılan ve beynin gerçek parçalarını çıkarmadan bağlantı sinirlerini ortadan kaldıran bir prosedürdür.

Epilepsi Cerrahisinin Riskleri

Beynin farklı alanları farklı işlevleri kontrol eder. Bu nedenle riskler ameliyat bölgesine ve ameliyatın türüne göre değişir. Cerrahi ekibiniz, prosedürünüzün belirli risklerini ve ayrıca ekibin komplikasyon riskini azaltmak için kullanacağı stratejileri anlamanıza yardımcı olacaktır. Epilepsi Cerrahisine bağlı riskler aşağıdakileri içerebilir:

  • Dili anlama ve kullanma yeteneğinizi etkileyebilecek hafıza ve dil sorunları
  • Gözlerinizin görüş alanlarının örtüştüğü görme bozukluğu
  • Kişilerarası veya sosyal refahı etkileyebilecek depresyon veya diğer ruh hali değişiklikleri
  • Baş ağrısı
  • Felç

Epilepsi Cerrahisine Hazırlık

Epilepsi cerrahisi için olası bir adaysanız, özel bir epilepsi merkezinde tıbbi bir ekiple çalışacaksınız. Ekibiniz ameliyat için uygun olup olmadığınızı belirlemek, uygun ameliyat bölgesini belirlemek ve beyninizin o belirli bölgesinin nasıl çalıştığını ayrıntılı olarak anlamak için birkaç test yapacaktır. Bu testlerin bazıları ayakta tedavi prosedürleri olarak yapılırken, diğerleri hastanede kalmayı gerektirir.

Sorun alanını bulmak için değerlendirmeler

Aşağıdaki prosedürler, anormal beyin aktivitesinin kaynağını belirlemek için kullanılan standart testlerdir.

  • Elektroensefalogram (EEG) Bu testte, nöbet geçirmediğinizde beynin ürettiği elektriksel aktiviteyi ölçmek için kafa derisine elektrotlar yerleştirilir. Bu test, beynin etkilenebilecek genel alanlarının anlaşılmasına yardımcı olacaktır.
  • Video EEG Video izlemeli sürekli bir EEG, nöbetlerinizi meydana geldiği anda kayıt yapar. Bu işlem sırasında, nöbetlerin oluşması için nöbet ilaçlarınızın azaltılması veya geçici olarak durdurulması gerektiğinden, bu test için hastaneye yatırılacaksınız. Bir nöbet sırasında vücudunuzun hareketleriyle EEG'nizdeki değişiklikleri değerlendirmek, beyninizde nöbetlerinizin başladığı bölgeyi belirlemenize yardımcı olur.
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI) Bu görüntüleme işlemi, doktorların hasarlı hücreleri, tümörleri veya nöbetlere neden olabilecek diğer anormallikleri tanımlamasına olanak tanıyan ayrıntılı görüntüler oluşturmak için bir manyetik alan ve radyo dalgaları kullanır.

Cerrahi ekibiniz, nöbetlerin kaynağını lokalize etmek ve anormal aktivitenin doğasını karakterize etmek için ek testler isteyebilir. Bu testler şunları içerebilir:

  • İnvaziv EEG
    EEG testi nöbetlerin nerede başladığını göstermiyorsa, cerrahi olarak yerleştirilmiş elektrotlarla izleme yapılabilir. Cerrah, beynin yüzeyine elektrot ızgaraları veya şeritleri yerleştirir veya elektrotları beynin daha derinlerine yerleştirir. Bu işlem genel anestezi altındayken uygulanır.
  • İnvaziv elektrotlarla video EEG
    Video EEG prosedürü için cerrahi olarak yerleştirilmiş elektrotlara da ihtiyaç duyulabilir. Ameliyattan sonra, Video EEG verileri, siz uyanıkken ancak nöbet önleyici ilaçlar almıyorken, hastanede kaldığınız süre boyunca kaydedilir.
  • Pozitron emisyon tomografisi (PET)
    Bu özel görüntüleme cihazı, nöbet olmayan durumlarda beyin fonksiyonlarını ölçmek için kullanılabilir. Görüntüler tek başına veya MRI verileriyle birlikte, nöbetlerinizin kaynağının belirlenmesine yardımcı olabilir.
  • Tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografi (SPECT)
    Bu prosedür, bir nöbet sırasında beyindeki kan akışını ölçer. Tipik olarak, beynin nöbetlerin meydana geldiği kısmında kan akışı daha yüksektir. Hastanın bu test için hastanede kalması gerekmektedir.

Beyin fonksiyonunu anlamak için değerlendirmeler

Ameliyat bölgesine bağlı olarak ekibiniz, beynin dili, duyusal işlevleri, motor becerileri veya diğer kritik işlevleri kontrol eden kesin alanlarını belirlemek için testler önerebilir. Bu bilgi, cerrahınızın beyninizdeki bir bölgeyi çıkarırken veya değiştirirken ilgili bölgenin sorumlu olduğu işlevleri mümkün olan en büyük ölçüde korumasına yardımcı olur.

Test aşağıdakileri içerebilir:

  • Fonksiyonel MRG
    Bu test, dinleme veya okuma gibi belirli bir görevi yaparken beyin aktivitesi bölgelerini tanımlar. Bu, cerrahın beyninizde belirli bir işlevi kontrol eden kesin yerleri bilmesine yardımcı olur.
  • Wada Testi
    Bu test ile enjekte edilen bir ilaç, bir seferde beyninizin bir tarafını geçici olarak uyutur. Daha sonra dil ve hafıza işlevi için bir teste tabi tutulursunuz. Bu test, dil kullanımınız için beyninizin hangi tarafının baskın olduğunu belirlemenize yardımcı olabilir. Fonksiyonel MRI sıklıkla bu testin yerini almış olsa da, görüntüleme çalışması sizin için mümkün değilse kullanılabilir.
  • Beyin Haritalama
    Küçük elektrotlar, beynin yüzeyine cerrahi olarak yerleştirilir. Ameliyattan sonra uyanık olduğunuzda, beyninizin elektriksel aktivitesinin ölçümleriyle eşleşen bir dizi görevi yerine getirirsiniz.

Nöropsikolojik Testler

Ek olarak, epilepsi cerrahisi öncesinde sözel ve sözel olmayan öğrenme becerilerini ve hafıza işlevini ölçmek için bazı testler önerilir. Bu testler, beynin nöbetlerden etkilenen bölgesi hakkında ek bilgi sağlayabilir ve ameliyattan sonra işlevi ölçmek için bir temel oluşturabilir.


Sizi Neler Bekliyor?

Ameliyat Öncesinde

Enfeksiyonu önlemek için, saçınızın kısa kesilmesi veya ameliyat sırasında kafatasınızın üzerindeki planlanan kesi bölgesinin tıraş edilmesi gerekecektir. Ameliyat sırasında sıvıları, anestezik ilaçları veya diğer ilaçları vermek için bir damara (intravenöz erişim) yerleştirilmiş küçük, esnek bir tüpünüz olacaktır.

Ameliyat Sırasında

Kalp atış hızınız, kan basıncınız ve oksijen seviyeleriniz ameliyat boyunca izlenecektir. Bir EEG monitörü ayrıca, beyninizin nöbetlerinizin başladığı kısmını daha iyi lokalize etmek için operasyon sırasında beyin dalgalarınızı kaydediyor olabilir.

Epilepsi ameliyatı genellikle genel anestezi sırasında yapılır ve işlem sırasında baygın olursunuz. Nadir durumlarda, cerrahınız, ekibin beyninizin hangi bölümlerinin dili ve hareketi kontrol ettiğini belirlemesine yardımcı olmak için ameliyatın bir bölümünde sizi uyandırabilir. Bu gibi durumlarda, ağrıyı kontrol altına almak için ilaç alırsınız.

Cerrah, ameliyatın türüne bağlı olarak kafatasında nispeten küçük bir pencere oluşturur. Ameliyattan sonra kemik penceresi değiştirilir ve iyileşme için kalan kafatasına sabitlenir.

Ameliyattan Sonra

Anesteziden sonra uyanırken dikkatle izleneceğiniz özel bir dinlenme alanında olacaksınız. Ameliyattan sonraki ilk geceyi yoğun bakım ünitesinde geçirmeniz gerekebilir. Çoğu epilepsi ameliyatı için toplam hastanede kalış süresi genellikle yaklaşık üç veya dört gündür.

Uyandığınızda, başınız şişmiş ve ağrılı olacaktır. Çoğu insan, en azından ilk birkaç gün ağrı için narkotiklere ihtiyaç duyar. Kafanıza koyulacak bir buz torbası da yardımcı olabilir. Ameliyat sonrası şişlik ve ağrıların çoğu birkaç hafta içinde düzelir.

Muhtemelen yaklaşık bir ila üç ay boyunca işe veya okula dönemeyeceksiniz. Epilepsi ameliyatından sonraki ilk birkaç hafta dinlenmeli ve rahatlamalısınız ve ardından yavaş yavaş aktivite seviyenizi artırmalısınız.

Ameliyat felç veya konuşma kaybı gibi komplikasyonlar olmadan tamamlandığı sürece yoğun bir rehabilitasyona ihtiyaç duymanız pek olası değildir.


Sonuçlar

Epilepsi cerrahisinin sonuçları, yapılan ameliyatın türüne göre değişiklik göstermektedir. Beklenen sonuç: nöbetlerin ilaç kullanımı ile kontrol altına alınabilmesidir.

En yaygın ve en iyi anlaşılan prosedür - temporal lobdaki doku rezeksiyonu - insanların yaklaşık üçte ikisi için nöbetsiz sonuçlarla sonuçlanır. Çalışmalar, temporal lob ameliyatından sonraki ilk yıl içinde ilaçla nöbet geçirmediyseniz, iki yılda nöbetsiz olma olasılığının %87 ila %90 olduğunu gösteriyor. İki yıl içinde nöbet geçirmediyseniz, nöbetsiz olma olasılığınız beş yılda %95, 10 yılda ise %82'dir.

En az bir yıllık süreyi nöbetsiz geçirmemeniz durumunda doktorunuz, nöbet önleyici ilacınıza ara vermeyi ve takip sürecinin sonunda ilaçlarınızı tümüyle kesmeyi düşünebilir. İlaç tedavisini bıraktıktan sonra nöbet geçiren çoğu kişi, ilaç tedavisine devam ederek nöbet kontrolünü sağlayabilmektedir.

Randevu Al