Beyin Arterivenöz Malformasyonları (AVM)

Beyin arteriyovenöz malformasyonu (AVM), beyindeki atardamarları ve damarları birbirine bağlayan anormal kan damarlarının bir araya gelerek bir damar yumağının oluşması durumudur.

Arterler, kalpten beyne oksijen açısından zengin kanın temininden sorumludur. Damarlar oksijeni tükenmiş kanı akciğerlere ve kalbe geri taşır. Beyinde oluşan bir AVM, Arterivenöz Malformasyon bu hayati süreçte aksamalara neden olabilir.

Arteriyovenöz malformasyon vücudunuzun herhangi bir yerinde gelişebilir, ancak en sık beyin veya omurgada görülür. Buna rağmen, beyin AVM'lerinin görülme sıklığı düşüktür ve nüfusun yüzde 1'inden daha azını etkiler.

AVM'lerin neden oluştuğunu tam olarak bilmiyoruz. Çoğu AVM vakasında bu durum doğuştan itibaren bulunmakta olsa da, bazı vakalarda daha sonra da oluşabilmektedir. Aile üyeleri arasında genetik aktarım oranı son derece düşüktür.

Beyin AVM'leri olan bazı kişiler, baş ağrısı veya nöbet gibi belirti ve semptomlar yaşarlar. AVM'ler genellikle başka bir sağlık sorunu için yapılan bir beyin taramasından sonra veya kan damarları yırtılıp beyinde kanamaya (kanama) neden olduktan sonra bulunur.

Bir beyin AVM'si teşhis edildikten sonra, beyin hasarı veya felç gibi komplikasyonları önlemek için tedavi edilmelidir. Beyin AVM tedavisinin başarı oranı oldukça yüksektir.

Arterivenöz Malformasyon

Beyin Arterivenöz Malformasyonlarının Belirtileri

Bir beyin arteriyovenöz malformasyonu, AVM yırtılana ve beyinde kanamaya (kanama) neden olana kadar herhangi bir belirti veya semptoma neden olmayabilir. Tedavi edilen her 2 beyin arterivenöz malformasyonunun 1’inde ilk semptom kanamaya bağlı oluşmaktadır.

Ancak beyin AVM'u olan bazı kişiler, AVM ile ilgili kanama dışında belirti ve semptomlar da yaşayabilir.

Kanaması olmayan kişilerde beyin arterivenöz malformasyonuna bağlı ortaya çıkan belirti ve semptomlar şunlardır:

  • Nöbetler
  • Başın bir bölgesinde ortaya çıkan baş ağrısı
  • Vücudun bir bölümünde kas zayıflığı veya uyuşma

Bazı insanlar, AVM'nin konumuna bağlı olarak aşağıdakiler de dahil olmak üzere daha ciddi nörolojik semptomlar yaşayabilir:

  • Şiddetli başağrısı (hastalar genellikle hayatımda yaşadığım en şiddetli baş ağrısı olarak nitelendirilir)
  • Zayıflık, uyuşukluk veya felç
  • Görme kaybı
  • Konuşma zorluğu
  • Kafa karışıklığı veya başkalarını anlayamama
  • Şiddetli kararsızlık

Semptomlar herhangi bir yaşta başlayabilir ancak genellikle 10 ila 40 yaşları arasında ortaya çıkar. Beyin AVM'leri zamanla beyin dokusuna zarar verebilir. Etkiler yavaş yavaş oluşur ve genellikle erken yetişkinlik döneminde semptomlara neden olur.

Bununla birlikte, orta yaşa ulaştığınızda, beyin AVM'leri sabit kalma eğilimindedir ve semptomlara neden olma olasılığı daha düşüktür.

Bazı hamile kadınlarda kan hacmi ve kan basıncındaki değişiklikler nedeniyle semptomlar kötüleşebilir.

Galen defekti damarı olarak adlandırılan ciddi bir beyin AVM tipi, doğumdan hemen sonra veya hemen ortaya çıkan belirti ve semptomlara neden olur. Bu tip beyin AVM'sinde yer alan ana kan damarı, beyinde sıvı birikmesine ve yenidoğanın başında şişmeye neden olabilir. Belirti ve semptomlar arasında kafa derisinde görülen şişmiş damarlar, nöbetler, gelişme geriliği ve konjestif kalp yetmezliği yer alır.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Nöbetler, baş ağrıları veya diğer semptomlar gibi bir beyin AVM'sinin herhangi bir semptomunu fark ederseniz derhal tıbbi yardım alın. Kanayan bir beyin AVM'si yaşamı tehdit eder ve acil tıbbi müdahale gerektirir.


Beyin Arterivenöz Malformasyonları Neden Oluşur?

Beyin arterivenöz malformasyonlarının neden oluştuğu günümüzde bilinmemektedir, ancak araştırmacılar çoğu beyin AVM'sinin fetal gelişim sırasında ortaya çıktığına inanmaktadır.

Normalde kalbiniz oksijen açısından zengin kanı atardamarlar aracılığıyla beyninize gönderir. Arterler, en küçük kan damarlarıyla (kılcal damarlar) biten bir dizi giderek daha küçük kan damarı ağından geçerek kan akışını yavaşlatır. Kılcal damarlar, ince, gözenekli duvarlarından yavaş yavaş oksijeni çevreleyen beyin dokusuna iletir.

Oksijeni tükenmiş kan daha sonra küçük kan damarlarına ve daha sonra beyninizden kanı boşaltan daha büyük damarlara geçer ve daha fazla oksijen almak için kalbe ve akciğerlere geri döner.

Bir AVM'deki arterler ve damarlar, daha küçük kan damarları ve kılcal damarlardan oluşan bu destekleyici ağdan yoksundur. Bunun yerine, anormal bağlantı, kanın çevre dokuları atlayarak atardamarlarınızdan damarlarınıza hızlı ve doğrudan akmasına neden olur.

Risk Faktörleri

Herkes beyin AVM'si ile doğabilir, ancak aşağıdaki risk farktörleri, AVM görülme oranında artışa neden olabilmektedir:

  • Erkek olmak. AVM'ler erkeklerde daha yaygındır.
  • Aile geçmişinde AVM tanısının bulunması sahip olmak. Ailelerde AVM vakaları bildirilmiştir, ancak belirli bir genetik faktör olup olmadığı veya vakaların sadece tesadüfi olup olmadığı belirsizdir. AVM'ler gibi vasküler malformasyonlara sahip olmanıza neden olan diğer tıbbi durumları da miras almak mümkündür.

Komplikasyonlar

Beyin AVM’sine bağlı olası komplikasyonlar şunlardır:

  • Kanama. AVM etkilenen arter ve venlerin duvarlarında şiddetli bir baskı oluşturarak bu damar duvarlarının daha ince veya daha zayıf olmasına neden olur. Bu, etkilenen damarlarda kanama oluşmasını ve beyne doğru kan akarak kafatasının içinde birikmesine (hemoraj) neden olur.

    Her yıl 100 Beyin AVM vakasının yaklaşık 2’si kanama yaşar. Belirli beyin AVM’lerinin kanama riski daha yüksektir. Bununla birlikte daha önceden bir kanama yaşadıysanız, yeniden kanama yaşama ihtimaliniz daha yüksektir.

    Beyin AVM’lerine bağlı bazı kanamalar semptoma neden olmayacak kadar küçük olduğundan tespit edilmesini sağlayacak semptomların oluşmasına neden olmaz. Ancak hastanın hayatını tehlikeye atan düzeyde kanamaların oluşma riski her zaman vardır.

    Beyin AVM’leri, her yıl yaşanan kanamaya bağlı inmelerin yaklaşık %2’sinden sorumludur ve çoğu zaman genç yetişkinlerde ve çocuklarda yaşanan beyin kanamalarının altında yatan nedendir.
  • Beyne giden oksijen düzeyinde azalma. AVM’ler, kanın kılcal damar ağını atlayarak doğrudan arterlerden damarlara akmasına neden olur. Kan daha küçük kan damarları tarafından yavaşlatılmadığı için hızlı bir şekilde oluşan alternatif damar ağından akar.

    Bu durum, ilgili bölgedeki beyin dokusunun hızlı kan akımından dolayı yeterli düzeyde oksijenle beslenememesine neden olur. Yetersiz oksijen, beyin dokusunun zayıflamasına veya tamamen ölmesine neden olabilir. Bu durum inme benzeri semptomlara, örneğin konuşma güçlüğü, zayıflık, his kaybı, görme kaybı veya denge kaybına neden olabilir.
  • Beyin hasarı. Hastanın yaşı ilerledikçe, vücut daha fazla arterden AVM’ye kan akışı sağlamaya çalışır. Bunun sonucu olarak bazı vakalarda AVM’ler gittikçe büyür ve beynin bazı bölgelerini sıkıştırmaya başlar. Bu durum, beyinde serbest olarak dolaşan koruyucu sıvıların akışına engel olabilir. Nihayetinde bu sıvının birikmesi ile oluşacak hidrosefali, beyin dokusunu kafatasına doğru iterek hasar görmesine neden olabilir.

Beyin Arterivenöz Malformasyonları Teşhis Edilir?

Bir beyin AVM'sini teşhis etmek için nöroloğunuz semptomlarınızı gözden geçirecek ve fizik muayene yapacaktır.

Doktorunuz durumunuzu teşhis etmek için bir veya daha fazla test isteyebilir. Beyin ve sinir sistemi görüntüleme konusunda eğitimli radyologlar (nöroradyologlar) genellikle görüntüleme testleri yaparlar.

Beyin AVM'lerini teşhis etmek için kullanılan başlıca testler şunlardır:

  • Serebral arteriyografi. Serebral anjiyografi olarak da bilinen serebral arteriyografi, bir AVM'yi teşhis etmek için en ayrıntılı testtir. Test, tedaviyi planlamak için kritik olan besleyici arterlerin ve boşaltan damarların yerini ve özelliklerini ortaya çıkarır.

    Bu testte doktorunuz kasıktaki bir artere uzun, ince bir tüp (kateter) yerleştirir ve X-ışını görüntüleme kullanarak beyninize geçirir. Doktorunuz, beyninizin kan damarlarına X-ray görüntüleme altında görünmelerini sağlamak için boya enjekte eder.
  • Bilgisayarlı tomografi (CT) taraması. Bir BT taraması, beyninizin ayrıntılı bir kesit görüntüsünü oluşturmak için bir dizi X-ışını kullanır.

    Bazen bir doktor, AVM'yi besleyen atardamarlar ve AVM'yi boşaltan damarlar daha ayrıntılı olarak görüntülenebilmesi için damar içine bir damar yoluyla boya enjekte eder (bilgisayarlı tomografi anjiyogramı).
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRG). MRG, beyninizin ayrıntılı görüntülerini oluşturmak için güçlü mıknatıslar ve radyo dalgaları kullanır.

    MRG, BT'den daha hassastır ve beyin AVM'si ile ilişkili beyin dokusunda daha ince detayların görülmesini sağlayabilir.

    MRG ayrıca, tedavi seçeneklerini belirlemek için önemli olan, beyindeki malformasyonun ve ilgili kanamanın tam yeri hakkında bilgi sağlar.

    Doktorunuz beyninizdeki kan dolaşımını görmek için de boya enjekte edebilir (manyetik rezonans anjiyogram).

Tedavi

Beyin AVM'si için birkaç potansiyel tedavi seçeneği vardır. Tedavinin ana amacı kanamayı önlemektir, ancak nöbetleri veya diğer nörolojik komplikasyonları kontrol altına almak için tedavi de düşünülebilir.

Doktorunuz yaşınıza, sağlığınıza ve anormal kan damarlarının boyutuna ve konumuna bağlı olarak durumunuza en uygun tedaviyi belirleyecektir.

Baş ağrısı veya nöbet gibi AVM'nin neden olduğu semptomları tedavi etmek için ilaçlar da kullanılabilir.

Beyin AVM'leri için en yaygın tedavi cerrahidir. AVM'leri tedavi etmek için üç farklı cerrahi seçenek vardır:

  • Gamma Knife Işın Cerrahisi. Bu tedavi, AVM'yi yok etmek için tam olarak odaklanmış gamma ışınlarını kullanır. Kesi olmadığı için gerçek anlamda ameliyat değildir. Hasta anestezi almaz ve çoğu durumda tedavi prosedürü 2-3 saat içerisinde tamamlanır ve hasta aynı gün içerisinde, özel bir gözlem gerekmeden taburcu olur.

    Bunun yerine, Gamma Knife Işın Cerrahisi’nde, kan damarlarına zarar vermek ve yara izine neden olmak için AVM'ye yüksek düzeyde hedeflenmiş birçok gamma ışını yönlendirir. Yaralı AVM kan damarları daha sonra tedaviyi takiben bir ila üç yıl içinde yavaş yavaş kapanır.

    Bu tedavi başta çok konvansiyonel cerrahi ile çıkarılması zor olan küçük AVM'ler ve hayatı tehdit eden bir kanamaya neden olmayanlar için olmak üzere çoğu AVM vakasına uygundur.
  • Cerrahi (rezeksiyon). Beyin AVM'si kanarsa veya kolayca ulaşılabilecek bir bölgedeyse, AVM'nin geleneksel beyin cerrahisi ile cerrahi olarak çıkarılması önerilebilir. Bu prosedürde, beyin cerrahınız AVM'ye erişmek için kafatasınızın bir kısmını geçici olarak çıkarır.

    Cerrah, bir mikroskop yardımıyla AVM'yi özel klipslerle kapatır ve onu çevreleyen beyin dokusundan dikkatlice çıkarır. Cerrah daha sonra kafatası kemiğini yeniden takar ve kafa derinizdeki kesiği kapatır.

    Rezeksiyon genellikle AVM'nin çok az kanama veya nöbet riski ile çıkarılabildiği durumlarda yapılır. Derin beyin bölgelerinde bulunan AVM'ler daha yüksek komplikasyon riski taşır. Bu durumlarda doktorunuz başka tedaviler önerebilir.
  • Endovasküler embolizasyon. Bu prosedürde, doktorunuz bir bacak arterine uzun, ince bir tüp (kateter) yerleştirir ve X-ışını görüntüleme kullanarak kan damarlarından beyninize kadar ilerletir.

    Kateter, AVM'yi besleyen arterlerden birine yerleştirilir ve arteri bloke etmek ve AVM'ye kan akışını azaltmak için küçük parçacıklar, yapışkan benzeri bir madde, mikro bobinler veya diğer malzemeler gibi bir embolize edici madde enjekte eder.

    Endovasküler embolizasyon, geleneksel cerrahiden daha az invazivdir. Tek başına yapılabilir, ancak sıklıkla AVM'nin boyutunu veya kanama olasılığını azaltarak prosedürü daha güvenli hale getirmek için diğer cerrahi tedavilerden önce kullanılır.

    Bazı büyük beyin AVM'lerinde, kanı normal beyin dokusuna geri yönlendirerek inme benzeri semptomları azaltmak için endovasküler embolizasyon kullanılabilir.

Çok az semptomunuz varsa veya hiç yoksa veya AVM'niz beyninizin tedavisi zor bir bölgesindeyse, doktorunuz durumunuzu düzenli kontrollerle izlemeyi tercih edebilir.


Durumu Kabullenmek ve Başa Çıkmak

Bir beyin AVM'niz olduğunu öğrenmek korkutucu olabilir. Sağlığınız üzerinde çok az kontrolünüz varmış gibi hissetmenize neden olabilir. Ancak teşhisinize ve iyileşmenize eşlik eden duygularla başa çıkmak için adımlar atabilirsiniz. Şunları denemeyi düşünün:

  • Bakımınız hakkında bilinçli kararlar vermek için beyin AVM hakkında yeterince bilgi edinin. Doktorunuza beyin AVM'nizin büyüklüğü ve yeri ile bunun tedavi seçeneklerinizi nasıl etkilediğini sorun. Beyin AVM'leri hakkında daha fazla bilgi edindikçe, tedavi kararları verme konusunda kendinize daha fazla güvenebilirsiniz.
  • Duygularınızı kabul edin. Beyin AVM'sinin kanama ve felç gibi komplikasyonları, fiziksel sorunların yanı sıra duygusal sorunlara da neden olabilir. Duyguları kontrol etmenin zor olabileceğini ve bazı duygusal ve ruh hali değişikliklerinin, tanı ile uzlaşmanın yanı sıra yaralanmanın kendisinden kaynaklanabileceğini kabul edin.
  • Arkadaşlarınızı ve ailenizi yakın tutun. Yakın ilişkilerinizi güçlü tutmak iyileşmeniz sırasında size yardımcı olacaktır. Arkadaşlarınız ve aileniz, doktor randevularında size eşlik etmek gibi ihtiyaç duyacağınız pratik desteği sağlayabilir ve duygusal destek olarak hizmet edebilir.
  • Konuşacak birini bulun. Umutlarınız ve korkularınız hakkında konuşmanızı dinlemeye istekli iyi bir dinleyici bulun. Bu bir arkadaş veya aile üyesi olabilir. Bir danışmanın, tıbbi sosyal hizmet uzmanının, din adamlarının veya destek grubunun ilgi ve anlayışı da yardımcı olabilir.

Randevu Al

İyileşeceğim Beyin-Omurga Cerrahisi kliniğinde her ay yüzlerce hastamızın sağlığına kavuşmasına yardımcı oluyoruz. Sunduğumuz tedavi seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak ve tedavinizi planlamak için aşağıda yer alan Randevu Al butonunu kullanarak kliniğimizden randevu alabilirsiniz.

Randevu Al
Randevu Al