Beyin Anevrizma ve Kanamaları

Beyin Anevrizması Nedir?

Beyin anevrizması, beynin içindeki damarların zayıflaması sonucunda, zayıflayan damarların duvarında oluşan baloncuk şeklindeki genişlemelerdir. Zayıflama sonucunda oluşan bu baloncuktan sızıntı şeklinde veya damar duvarının tamamen yırtılması sonucunda şiddetli bir kanama ile kafatası içinde kan birikmesine neden olur. Kanamaya neden olan beyin anevrizmaları genellikle beyin ve beyni kaplayan dokular arasında oluşur. Bu tip kanamalara subaraknoid kanama veya subaraknoid hemoraj adı verilir.
Kanayan bir anevrizma hızla hayatı tehdit eden ve acil müdahale gerektiren bir tıbbi durumdur.
Beyin anevrizmalarının büyük bölümü, kanamasalar dahi çeşitli sağlık problemlerine ve belirtilere neden olur. Bu anevrizmalar genellikle yapılan sağlık kontrolleri sırasında veya hastanın şikayetlerinden şüphelenen doktorun talep ettiği test ve tetkiklerle tespit edilir.
Doktorlar yaptıkları değerlendirmeler sonucunda kanamamış beyin anevrizmalarına ileride oluşabilecek bir kanamayı önlemek amacıyla veya farklı gerekçelerle müdahale etmemeyi tercih edebilir.

Belirtiler

Anevrizmaların neden olduğu belirtiler, anevrizmanın durumuna göre farklılık gösterir. Bu nedenle anevrizma belirtilerini üç kategoride değerlendiririz.


Kanayan anevrizmalar
Damar duvarının yırtılması sonucunda başlayan kanamanın ilk ve en önemli belirtisi çok şiddetli baş ağrısıdır. Bu bağ ağrısı hastalar tarafından genellikle “hayatımda yaşadığım en şiddetli baş ağrısı veya en şiddetli acı” olarak tarif edilir. 

  • Kanayan bir anevrizmanın en sık görülen belirtileri şunlardır; 
  • Ani başlayan, çok şiddetli baş ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Boyun tutulması 
  • Bulanık veya çift görme. Bazı vakalarda görme kaybı
  • Işığa karşı hassasiyet 
  • Nöbet
  • Göz kapağında düşme 
  • Bilinç düzeyinde bulanıklık (deliryum)
  • Bilinç kaybı 

Sızdıran anevrizmalar
Bazı vakalarda anevrizma tam olarak yırtılmaz ancak damar duvarından küçük miktarda kan sızıntısı gerçekleşir. Bu durumda anevrizma ani başlayan, çok şiddetli bir baş ağrısı ile kendini belli eder. Sızıntı genellikle ciddi bir kanamaya dönüşür. 


Kanamamış anevrizmalar
Kanamamış anevrizmalar, özellikle küçük boyutlu olanlar hiçbir belirtiye neden olmayabilir. Yine de büyük boyutlu anevrizmalar, kanamamış olsalar dahi, beyin dokusuna ve kranial sinirlere baskı yaparak bazı belirtilere neden olur. Bu belirtilerin başlıcaları; 

  • Gözün (genellikle tek taraflı olarak) üzerinde veya arkasında ağrı 
  • Göz bebeklerinde (pupil) büyüme 
  • Görme yetisinde değişiklikler (görme yetisinde azalma, bulanık görme veya çift görme) 
  • Yüzde (genellikle tek taraflı olarak) his kaybı, uyuşukluk

Ne zaman doktora gitmeliyim?

Ani başlayan, çok şiddetli bir baş ağrısı yaşamanız halinde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekmektedir. 

Ani başlayan ve çok şiddetli bir baş ağrısı yaşayan, bilincini kaybeden veya nöbet geçiren biriyle birlikteyseniz zaman kaybetmeden bir ambulans çağırın.  

Şikayetlerinizle ilgili İyileşeceğim’in nöroloji uzmanları ile görüşmek için İyileşeceğim uygulamasını ücretsiz olarak indirerek üye olabilirsiniz.

Nedenleri

Beyin anevrizmalarının altında yatan nedenler tam olarak bilinmemekle birlikte bazı risk faktörleri tanımlanmıştır.

Risk Faktörleri

Bazı risk faktörlerinin, damar duvarlarında zayıflamaya neden olarak anevrizma oluşma veya mevcut anevrizmalarda kanama riskini arttırdığı bilinmektedir. Beyin anevrizmaları yetişkinlerde çocuklara göre daha fazla, kadınlarda ise erkeklere göre daha fazla görülmektedir.

Bazı risk faktörleri doğuştan gelirken, bazı faktörler ise zaman içinde ortaya çıkmaktadır.


Zamanla gelişen risk faktörleri

  • İlerleyen yaş 
  • Sigara kullanımı 
  • Yüksek kan basıncı (hipertansiyon) 
  • Uyuşturucu kullanımı (özellikle kokain) 
  • Aşırı alkol kullanımı 

    
Bazı anevrizma türleri bir kafa travmasının (dissektan “dissecting”) ya da bazı kan enfeksiyonlarının ardından (mikotik) ortaya çıkabilir. 


Doğuştan gelen risk faktörleri 

  • Doğuştan gelen bazı faktörler anevrizma riskinin yükselmesi ile ilişkilendirilmektedir. Bunlar; 
  • Kan damarlarının zayıflamasına neden olan Ehlers-Danlos sendromu gibi kalıtsal bağ dokusu bozuklukları.
  • Böbreklerde sıvı dolu keselerin oluşumuna ve genellikle yüksek kan basıncına neden olan polikistik böbrek hastalığı.
  • Kalpten vücuda oksijen bakımından zengin kan akışını sağlayan büyük kan damarı aort’un anormal derecede dar (aort koarktasyonu) olması.  
  • Beyindeki arterler ve damarlar arasında anormal bir bağlantı olan ve aralarındaki normal kan akışını engelleyen Serebral arteriyovenöz malformasyon (Serebral AVM).
  • Aile öyküsü, özellikle anne-baba, erkek kardeş, kız kardeş veya çocuk gibi birinci derece akrabalarda beyin anevrizması öyküsü.
     

Komplikasyonlar

Damar duvarının yırtılması ile başlayan kanama genellikle birkaç saniye sürer. Kan komşu dokularda doğrudan hasara neden olabileceği gibi kanama diğer hücrelere de zarar verebilir veya öldürebilir. 

Kafatası içinde kan birikmesi nedeniyle oluşan basınç artışının yükselmesi, beynin gereksinim duyduğu kan ve oksijenin sağlanamamasına neden olabilir. Bu durum bilinç kaybına, hastaya hızlı ve doğru müdahale edilmemesi ise ölüme neden olabilir. 

Anevrizmanın kanamasının ardından aşağıdaki komplikasyonlarla karşılaşılabilir; 


  • Yeniden Kanama: Kanayan veya sızdıran anevrizmalar için her zaman yeniden kanama riski vardır. Yeniden kanama durumu beyin hücrelerinde daha fazla hasar oluşmasına neden olabilir. 
  • Vazospazm: Beyin anevrizma kanadıktan sonra, beynin kanlanmasını sağlayan damarlarda daralma görülebilir. Bu durum beyin hücrelerine kan akışının kısıtlanmasına (iskemik inme) ve beyin hücrelerinde daha fazla hasar oluşmasına neden olabilir. 
  • Hidrosefali: Beyin ve beyni çevreleyen dokular arasında kanama oluştuğunda (subaraknoid hemoraj) bu bölgede biriken kan, beyin ve omurilik arasında devinim halinde olan beyin-omurilik sıvısının hareketini engelleyecektir. Bu durum beyin-omurilik sıvısının birikmesine ve beyin üzerindeki basıncın artmasına (hidrosefali) neden olacaktır.  
  • Hiponatremi: Subaraknoid hemoraj, kandaki sodyum dengesinin bozulmasına neden olabilir. Bu, beynin kafa tabanına yakın bir noktasında yer alan hipotalamus adı verilen bölgesinin hasar görmesinden kaynaklanır. Kandaki sodyum düzeyinin düşmesi (hiponatremi) beyin hücrelerinin şişmesine ve beyinde kalıcı hasar oluşmasına neden olabilir.

Teşhis ve Tedavi

Ani ve çok şiddetli baş ağrısı başta olmak üzere anevrizmayı düşündüren belirtiler göstermeniz halinde, anevrizmayı ve potansiyel bir kanamayı tespit etmeye yönelik bazı test ve tetkikler gerçekleştirilecektir. 

Anevrizma (kanamış ya da kanamamış) şüphesinin mevcut olduğu durumlarda gerçekleştirilecek testlerden bazıları şunlardır; 


Bilgisayarlı Tomografi (CT)
Bilgisayarlı tomografi, hem beynin içindeki damarları ve mevcut ise kanamayı yüksek çözünürlükte görüntüleme imkânı vermesi, hem de hızlı sonuç üretmesi nedeniyle beyin kanamalarının tespitinde başvurulan tetkiklerin ilkidir. Bu test sırasında, beyninizdeki kan akışının ve varsa bir kanamanın daha iyi gözlemlenmesini sağlayacak bir damar içi kontrast madde uygulanabilir. Bu uygulamaya CT anjiyografi adı verilmektedir. 


Beyin-Omurilik Sıvısı Testi (Lomber Ponksiyon)
Subaraknoid hemoraj durumunda beyin-omurilik sıvısında kırmızı kan hücrelerinin görülmesi olasıdır. Beyin omurilik sıvısında kırmızı kan hücrelerinin tespiti için sırtınızdan bir iğne ile beyin omurilik sıvısı alınır (lomber ponksiyon) ve laboratuvarda incelenir. 


Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)
Manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografiden farklı olarak radyasyon yerine çok güçlü manyetik alan oluşturarak görüntü oluşturur. Anevrizmalarla ilgili olarak MRI anjiyografi başvurulan yöntemlerden bir diğeridir. 


Serebral Anjiyografi 
Bu prosedürde doktorunuz ince bir kateteri (yumuşak bir tüp gibi düşünülebilir) geniş bir arter aracılığıyla önce kalp, sonrasında da uygun arterleri kullanarak beyne kadar ulaştırır.  Bu sırada kateter aracılığıyla arterlerin kat edilen kısımlarına kontrast madde verilir. Bu esnada çekilen X-Ray görüntüleri ile anevrizma ve varsa kanama tespit edilir. Bu yöntem diğer seçeneklere göre daha girişimsel bir alternatif olup, diğer seçeneklerin yeterli bilgi sağlamadığı durumlarda tercih edilmektedir.  

İyileşeceğim olarak birlikte çalıştığı tüm sağlık kuruluşlarının, en yüksek teknolojik ve hijyen standartlarında cihazlara sahip olmasını, bu ekipmanları çalıştıran uzman ve teknisyenlerin en yüksek düzeyde, güncel eğitim almış olmalarını zorunlu kılmaktadır. 

Kullandığımız hassas teşhis ve tedavi planlama teknikleri ile hastalarımız için en doğru tedavi planlamasını yaparak, hastalarımızı tekrarlayan ameliyatlardan korumayı amaçlıyoruz.

Tedavi

Beyin anevrizmaları ile ilgili benimsenen iki tedavi yaklaşımı mevcuttur. 


  • Cerrahi klipsleme: Cerrahi klipsleme, anevrizmanın kapatılması için günümüzde benimsenen standart tedavi yaklaşımıdır. Bir beyin cerrahı, kafatasının uygun bir bölgesini kullanarak anevrizmaya ulaşır ve metal bir klips ile anevrizmanın boğaz kısmını bağlayarak anevrizma içindeki kan akışını sonlandırır. Bu sayede anevrizma bölgesindeki zayıflamış damar duvarının yırtılma riskini ortadan kaldırmış olur. 
  • Endovasküler tedavi: Klipslemeye kıyasla daha minimal invaziv bir yöntemdir. Bu yöntemde cerrah bir kateteri, genellikle kasık bölgesinden bir artere yerleştirir ve uygun arterleri kullanarak beyindeki anevrizma bölgesine kadar ulaşır. Anevrizmaya ulaştıktan sonra son derece ince ve yumuşak platin, iplik benzeri bir materyali anevrizma baloncuğunun içine doldurur ve anevrizmaya kan akışı bu sayede durdurulmuş olur.

Her iki prosedürün kendine özgü riskleri olmakla birlikte, Endovasküler tedavi seçeneği, Klipslemeye göre daha az girişimsel bir operasyondur. Bununla birlikte Endovasküler tedavi seçeneğinde anevrizmanın zaman içinde genişleme ihtimali nedeniyle hastanın tekrar operasyona ihtiyaç duyma ihtimali daha yüksektir.

  • Akış Yönlendiriciler Beyin anevrizmalarına yönelik en yeni tedavi seçeneklerinden biri de akış yönlendiricilerdir. Bu alternatifte kullanılan stent benzeri implantlar kan akışının yönünü değiştirerek anevrizma bölgesindeki basıncın azaltılmasını sağlar. Yönlendirici implantlar, özellikle diğer seçeneklerin çözüm sağlamadığı büyük anevrizmalarda ideal bir tedavi yöntemi olma potansiyeli taşımaktadır.  

Beyin anevrizmalarında beyin cerrahı, anevrizmanın konumu, boyutu ve genel görünümüne bağlı olarak hasta için en uygun tedavi seçeneğini belirler. 

İyileşeceğim Beyin ve Sinir Cerrahisi ekibi 10.000’in üzerinde anevrizma ameliyatıyla Türkiye’nin en önde gelen Beyin ve Sinir Cerrahisi ekibidir.  

Diğer Tedavi Seçenekleri (Kanamamış anevrizmalar için)

Kanamamış ve medikal ekip tarafından müdahale edilmesine gerek görülmeyen anevrizmalarda, belirtilerin hafifletilmesi ve hastanın yaşam kalitesini arttırmaya yönelik bazı tedaviler uygulanabilir. Bu tedaviler: 


  • Ağrı Kesiciler: Baş ağrısının hafifletilmesine yönelik parasetamol içerikli (veya benzeri) ağrı kesiciler. 
  • Kalsiyum Kanal Blokerleri: Kan damarlarının duvarlarının hücrelerine kalsiyum girişini engellemeye yönelik olarak kullanılır. Bu sayede kan damarlarının daralmasının (Vazospazm) önüne geçmek hedeflenir. 
  • Yetersiz Kan Akışı Kaynaklı İnmenin Önlenmesine Yönelik Müdahaleler: Yetersiz kan akışı inmeye neden olabileceğinden yeterli kan akışının sağlanması, daralmış kan damarlarının direncini arttırmaya yönelik bazı ilaçlar kullanılabilir. 

İnmeye karşı koruma amaçlı uygulamalardan bir diğeri ise anjioplastidir. Bu prosedürde cerrah bir kateter aracılığıyla küçük bir balonu damarın daralan bölgesine kadar ilerletir ve bu bölgede balonu genişleterek kan akışının rahatlamasını sağlar. Kan damarlarının daraldığı bölgelerin genişletilmesinde bazı ilaçlar da kullanılabilmektedir.    

  • Nöbet Engelleyici İlaçlar: Anevrizma kaynaklı nöbetlerin kontrol altına alınmasında nöbet engelleyici ilaçlar kullanılabilir. Levetiracetam (Keepra), phenytoin (Dilantin, Phenytek, vb.) ve valproic asit (Depankene vb.) bu maçla kullanılan ilaçlardan bazılarıdır. Doktorunuz, gerekli gördüğü taktirde, sizin için en uygun ilacı belirleyerek tedavi planınıza dahil edecektir. 

          Not: Bu yazıda belirtilen ilaçların hepsi, kullanım kararı ve doz belirleme aşamalarının bir uzman tarafından yapılması gerekir. Bu ilaçların bir uzman kontrolünde kullanılmaması size faydadan çok zarar verebilir ve kalıcı bazı hasarlara yol açabilir. İyileşeceğim’in halka açık tüm yayınları sadece bilgilendirme amaçlıdır. Uzman hekim kontrolü olmadan hiçi bir tedavi uygulamamanız, hiçbir ilacı kullanmamanız gerekir.   

  • Rehabilitasyon: Subaraknoid hemoraj kaynaklı beyin hasarının yol açtığı görme, konuşma veya hareket gibi fonksiyonel hasarların tedavisine yönelik gerçekleştirilecek rehabilitasyon çalışmaları.  

Alternatif Tıp

Beyin anevrizmaları insan hayatını tehlikeye atan, son derece ciddi ve acil bir sağlık sorunudur ve sadece bu konuda eğitimli, beyin ve sinir cerrahisi uzmanları ve onkoloji ekipleri tarafından tedavi edilebilmektedir. Kendisini her ne ad veya unvan ile tanıtırsa tanıtsın, bu konuda yasal olarak yetkilendirilmemiş kişilere itibar edilmemeli, mutlaka uzman hekimlere danışılmalıdır. 

Kimlerle Görüşeceksiniz?

Nöroloji Uzmanı: Beyin ile ilgili hastalıklar konusunda uzmanlaşmış hekimler. Beyin Cerrahı: Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) ameliyatlarını gerçekleştirme konusunda uzmanlaşmış hekimler.

Doktorunuz Size Ne Soracak?

Doktorunuz ilk görüşmede (muhtemelen bir nöroloji uzmanı veya beyin cerrahı) size pek çok soru soracaktır. Görüşmenizin daha verimli geçmesi ve gerekli teşhis ve tedavinin en hızlı şekilde gerçekleştirilebilmesi için görüşmeye hazırlıklı gitmenizin büyük önemi vardır. İlk görüşmenizde doktorunuz sizlere şu soruları soracaktır;


  • Şikayetleriniz nelerdir? 
  • Bu belirtileri ilk ne zaman fark ettiniz? 
  • Bu belirtilerin şiddeti nedir? 
  • Bu belirtilerin özellikle yoğunlaştığı zaman dilimi nedir? 
  • Bu belirtilerin daha şiddetli hale gelmesine neden olan hareketler veya etkenler nelerdir? (Sabahları yataktan kalkarken baş ağrım çok şiddetli oluyor gibi)
  • Bu belirtilerin hafiflemesini sağlayan hareketler veya etkenler nelerdir? (Karanlıkta oturmak baş ağrımın hafiflemesine neden oluyor gibi) 
Konu ile ilgili sorularınız veya randevu talepleriniz için İyileşeceğim uygulamamızı ücretsiz olarak indirip, üye olabilirsiniz.